Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro sohbetlerinde Churchill adı, kabaca on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü tanımlar. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi sunar; çoğu zaman bir saati bulur. Onluk punch 48 kutusu ile punch 8-9-8 kutusu gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı rahatça hissedilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini getirir ve böylece ısı daha ılımlı kalır. Başlamadan önce en az bir saat ayırmak hem keyif hem de düzgün yanma için doğru bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy fazla gelir; sakin bir akşam isteyen kişiye ise yakışır. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta yavaş gitmek tüm içimin gidişatını etkiler. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri ayırt etmenizi mümkün kılar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin hakkını teslim eder, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra dengelenmesini ve ortadaki zengin bölümün ortaya çıkmasını beklemek de anlam kazanır.
Double Corona Çapı ve Boyu
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını bulur; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha geniş durur. Kalın çap, kor yüzeyini büyütür ve dumanı serinletir. Uzun akşamlık double corona bu sınıfın tipik bir örneğidir; küba punch duke ise aynı kalınlık düşüncesini ayrı bir yoldan sergiler. İki örnek yan yana konduğunda, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun ağırlaştığı açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha net izlenir, çünkü her bölüm kendi karakterini yavaş yavaş ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda ağır ağır ilerleyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini belli eder. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın bilinen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa çok daha fazla söz verir, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda kalış süresi arttığı için içici, her bölümü ayrı ayrı tartma imkanı bulur.
Uzun Oturumda Zaman Yönetimi
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını gözden geçirmek gerekir. Seksen dakikayı zorlayan oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden bölünürse keyfi dağılır. Punch mantua kutusu gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti ister. Yarım saatlik punch short ise aynı çizginin kısa kolunu gösterir ve yarım saatlik bir molaya sığar. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü seçmek yaygın bir düzendir. Telefonu kenara koymak ve ortamı baştan hazırlamak da işe yarar. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak yanınızda bulunmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi uzatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için acele etmeden oturmak yeterlidir. Uzun içimde zamana yayılmak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da iyi bir kitabın eşlik ettiği akşamlarda gerçekleşir.
Gigante Formunu Anlamak
Halka çapı altmışa dayanınca puro, sade bir çubuktan çok küçük bir nesneye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile farklılaşır. Punch gigante nasıl bu sınıfa girer ve koyu harmanını geniş kesitte zahmetsizce yayar. Super selection no.1 puro ise çok daha klasik ölçülerde kalır ve aradaki fark hemen anlaşılır. İkisini deneyen biri, kalınlığın duman hacmini ne kadar etkilediğini kolayca görür. Geniş çapta duman daha hacimli ama çoğu zaman daha yumuşak gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye paylaşılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif sayılmaz. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini etkiler. Harmanın dolgunluğunu belirleyen şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki oranıdır, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda dizilmesi için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak keşfedilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey kalmaz. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Sampler Kutusunun Yeri
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı sınamak pratik bir başlangıçtır. Kuru kakaolu blackbird robusto altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda karşılaştırma olanağı sağlar. Cao world sampler ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde sunar. Robusto yarım saati epey aşar, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman harcatır. Her denemenin ardından iki satırlık bir kayıt tutmak işe yarar. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat belirginleşti diye bakmak yeterlidir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha yakın geldiğini gösterir. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl yönlendirdiğini de gösterir. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha netleşir, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut gözlem toplanmış olur ve yanlış bir tercihin ihtimali küçülür.
Altmış Halka Çapı ve Gigante Uzunluk
Altmış çaplı newman paketi kalın halkalı boylara giriş için kullanışlı bir seçki sunar; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça yönetmesine yardım eder. Kırmızı bantlı macanudo gigante ise uzun gigante kalıbını güçlü bir harmanla bir araya getirir. Altmışlık çapta kor yayvan olduğundan puro sakin ilerler ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma taşır. Bunun yansıması olarak duman soğuk kalır, damakta daha yuvarlak bir his bırakır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak güçleşebilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı tam kızdırmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı önler. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek dengelemek mümkündür. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır kılmaz, yalnızca daha yavaş kılar, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki özeninin de sonucudur ve bu ayrıntıyı öğrenen biri sonraki purolarda çok daha huzurlu ilerler. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha tutarlı olur.
Uzun Purolarda Doğru Başlangıç
Uzun bir puroda başlangıç kesimi düzgün atılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını kesmek doğrudur, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk kullanmak tada koku sızmasını engeller. Undercrown shade coronets gibi küçük bir boy hızla açılır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Baharatlı vegafina nicaragua gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha dikkatli ilerlemeyi ister. Dumanı acele çekmek ısıyı tırmandırır ve aromayı bozar. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman rahat eder. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden tutuşturmak mümkündür. Kısa dinlenme araları da dumanı toparlar, tadın her aşamada daha net kalmasına katkı sağlar. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe tutmak da bitişe kadar temiz bir tat bırakır, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar sakince yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi tempoda çekildiğine bağlıdır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir başlangıçtır.
Uzun Puroların Saklanması ve Nem Dengesi
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda kolayca bozulur; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen gevşer. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için kabul gören aralıktır. Günlük içim ambassadeur ile baalbeck puro nasıl gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir rotasyon kurmak isteyenler için iş görür. Kutuyu gereksiz yere kaldırmak dengeyi sarsar. Yeni bir nemlendirici koyarken damıtık su tercih etmek akıllıcadır. Yeni gelen purolara bir süre ortama alışma zamanı bırakmak da iyidir. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı doldurmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle doğrulamak akıllıcadır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe seçmek iyi sonuç verir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı aromalı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir not koymak da uzun vadede işleri kolaylaştırır. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da yardım eder.
Belicoso ile Churchill Arasındaki Fark
Belicoso sivri başıyla öne çıkar; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında hemen hissedilir. Quai d'orsay belicoso royal dumanı dar bir noktada yoğunlaştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha belirgin gelir. Limon kabuklu capitolio gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle sınanabilir ve farkı ortaya koyar. Düz uç kesimi sadeleştirir, sivri uç ise özen gerektirir. Uçtan gereğinden fazla dilimlemek çekişi gevşetir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman odaklanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye dağılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta başka başka anlaşılmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas kullanmak yırtılmayı önler. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve o günkü havaya kalır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de rolü büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi damağında görmek en doğru yoldur.
Uzun İçimde Ortam ve Yan Lezzetler
Uzun bir puroyu rahatça içmek istiyorsanız, ortam da önemlidir. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin vazgeçilmez eşlikçisidir; su ya da soda ise damağı toparlar. Bademli quai d'orsay clemenceau kavrulmuş badem tarafıyla kahveye uyum sağlar, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten getirdiği için ağırlaşmaz. Kremsi quai d'orsay coronas ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere denk düşer. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre ara vermek akıllıcadır. Ortam havadar ve dingin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman ağırlaşır. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro kendiliğinden akar, yalnız içildiğinde ise daha yavaş tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da keyfi bütünler, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı baştan hazırlamak deneyimi güzelleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir törene dönüşür.